Bolalar va o‘smirlar ruhiy salomatligi
Bolani “yomon xulq-atvor” yorlig‘i orqali emas, uning rivojlanishi va muhiti bilan birga tushunish
Bola haqidagi xulosa birgina belgiga qarab qilinmaydi. Rivojlanish tarixi, oila, maktab, jismoniy salomatlik va bolaning o‘zi bir butun ko‘riladi.
01
Kimlar uchun
Rivojlanish yoki nutqdan xavotirlangan ota-ona
Diqqat, xulq-atvor yoki o‘qishdagi qiyinchiliklarni ko‘rayotgan oila
Kayfiyatidagi o‘zgarish, xavotir yoki o‘ziga zarar yetkazish haqidagi fikrlardan qiynalayotgan o‘smir
KLINIK YORDAM YO‘LI
Mental Med Service’da bola va o‘smirga yordam qanday tashkil qilinadi
Bolalar ruhiy salomatligida maqsad faqat alomatni kamaytirish emas. Rivojlanish bosqichi, oiladagi vaziyat, maktab, jismoniy salomatlik va bolaning kuchli tomonlari hisobga olinib, ota-ona bilan birga bajariladigan reja tuziladi.
Ota-ona bilan birlamchi suhbat
Murojaat sababi, rivojlanish tarixi, uy va maktabdagi kuzatuvlar, oldingi tekshiruvlar hamda davolash haqida ma’lumot yig‘iladi. Ayrim vaziyatlarda bola bilan uchrashuvdan oldin ota-ona bilan alohida suhbat foydali bo‘ladi.
Bola bilan yoshiga mos baholash
Bolalar psixiatri yoki psixolog suhbat, o‘yin, kuzatuv va zarur standartlashtirilgan usullar orqali bolaning hissiy holati, diqqati, fikrlashi, muloqoti va xulq-atvorini baholaydi. Birgina test tashxis qo‘ymaydi.
Psixologik va psixoterapevtik yordam
Xavotir, kayfiyat, travma, xulq-atvor yoki moslashish qiyinchiligida yoshga mos individual mashg‘ulotlar va ota-ona ishtirokidagi ish tanlanadi. Maqsad va natijani baholash mezonlari oldindan kelishiladi.
Dori bilan davolash va kuzatuv
Dori faqat bolalar psixiatri ko‘rsatmasi va foyda-xavf muhokamasidan keyin tavsiya qilinadi. Doza, nojo‘ya ta’sirlar, uyqu, ishtaha, faollik va zarur bo‘lsa o‘sish ko‘rsatkichlari rejali nazorat qilinadi.
Oila uchun amaliy reja
Ota-onaga bolani ayblamasdan muloqot qilish, kun tartibi, ekran vaqti va uyqu gigiyenasi, oqilona chegaralar, rag‘batlantirish hamda inqiroz belgilariga javob berish bo‘yicha aniq tavsiyalar beriladi.
Maktab bilan hamkorlik
Oila roziligi bilan o‘qituvchiga tushunarli tavsiyalar, o‘quv yuklamasini moslashtirish, diqqat va xulq-atvorni qo‘llab-quvvatlash usullari ishlab chiqilishi mumkin. Tibbiy maxfiylik saqlanadi; tashxisni oshkor qilish avtomatik talab emas.
Qo‘shimcha mutaxassis va tekshiruv
Nutq, eshitish, o‘qish, nevrologik yoki jismoniy holat bilan bog‘liq sabab gumon qilinsa, tegishli mutaxassis ko‘rigi yoki tekshiruv tavsiya qilinadi. EEG va tahlillar faqat klinik ko‘rsatma bo‘lsa qo‘shiladi.
Rejali qayta baholash
Bolaning ehtiyoji yosh va muhit bilan o‘zgaradi. Keyingi qabulda uy, maktab va bolaning o‘z fikri solishtirilib, reja davom ettiriladi, soddalashtiriladi yoki boshqa mutaxassis bilan to‘ldiriladi.
01
Qachon baholash kerak
- Nutq, ijtimoiy aloqa yoki rivojlanishning tengdoshlaridan farqi
- Diqqat, impulsivlik yoki maktabdagi barqaror qiyinchilik
- Kuchli xavotir, chekinish, tushkunlik yoki uyqu buzilishi
- Tajovuz, qoidabuzarlik yoki oilada keskin ziddiyat
- Tiklar, takroriy harakatlar yoki majburiy marosimlar
- O‘ziga zarar, ovqatdan keskin voz kechish yoki voqelikni baholash buzilishi
02
Baholash qanday tashkil qilinadi
Yosh va vaziyatga qarab ota-ona, bola va zarur bo‘lsa maktab ma’lumotlari alohida ko‘rib chiqiladi.
- 01Homiladorlik, tug‘ilish va rivojlanish tarixini yig‘ish
- 02Uyda, maktabda va tengdoshlar orasidagi xulq-atvorni taqqoslash
- 03Bola bilan yoshiga mos suhbat o‘tkazish va uni kuzatish
- 04Ruhiy va jismoniy xavfsizlikni baholash
- 05Ko‘rsatma bo‘lsa psixologik, nevrologik yoki boshqa tegishli tekshiruvni tavsiya qilish
03
Yordam nimalarni o‘z ichiga olishi mumkin
Reja bolaning kuchli tomonlari, muhit va oilaning imkoniyatlariga mos tuziladi.
- Ota-onaga tushuntirish va amaliy tavsiyalar
- Bolaga mos psixologik yoki psixoterapevtik yordam
- Maktab bilan ishlash uchun tavsiyalar
- Ko‘rsatma bo‘lsa dori bilan davolash va uning ta’sirini kuzatish
- Oila ichidagi muloqot va kun tartibini tuzish
- Rejali qayta baholash
FAQ
Ko‘p so‘raladigan savollar
Birinchi qabulga bola bilan kelish kerakmi?+
Ko‘pincha ha, lekin ayrim vaziyatlarda avval ota-ona bilan suhbat foydali. Qabulxona yosh va murojaatga qarab aniqlashtiradi.
Maktabdan ma’lumot kerakmi?+
Doim emas. Ammo qiyinchilik asosan maktabda bo‘lsa, o‘qituvchi kuzatuvi baholashni to‘ldirishi mumkin.
Dori albatta buyuriladimi?+
Yo‘q. Dori faqat ko‘rsatma bo‘lsa va foyda-xavf muhokamasidan keyin shifokor tomonidan tavsiya qilinadi.
Qabulga yozilish
Tashxisni emas, qulay birinchi qadamni tanlang
Bu navigator tashxis qo‘ymaydi va ma’lumotni saytga yubormaydi. Tanlovingiz asosida qabulxonaga yuborish uchun tayyorlangan qisqa xabar ochiladi.
iIsm, tashxis, hujjat yoki batafsil tibbiy ma’lumotlarni bu sahifaga kiritmang. Shoshilinch va hayotga xavfli holatda 103 ga qo‘ng‘iroq qiling.
